Nog vaak keer ik terug naar China, maar als reiziger blijf ik nog meer dan voorheen een buitenstaander. Op een voorlopig laatste reis in 2013 onttrek ik me aan de verplichtingen die de groep met wie ik reis te vervullen heeft, en besteed ik een paar dagen in de taoïstische Bai Yun Guan, de Tempel van de Witte Wolk, in een buitenwijk van Beijing. Ik had een introductie gekregen bij Heven Qiu, een van de leidende monniken aldaar, en hij blijkt de beste gids die ik me kan wensen op deze historische locatie.
In een tuin achterin het uitgebreide complex van de Bai Yun Guan bevindt zich een stele, een staande steen, met een ingegraveerde tekening en tekst. Het is de Nei Jing Tu, de ‘Afbeelding van het Innerlijk Landschap’. Ik had al vaak reproducties van de afdruk van de stele gezien, maar nu, in de stille enclave van de kloostertuin, zie ik in de wonderlijke afbeelding de essentie van een hele cultuur. Eenvoudig in presentatie, lichtvoetig en soms humorvol, en ook diep en fundamenteel in betekenis. De wederzijdse spiegeling van de macro- en de microkosmos.
fragment uit Het Innerlijk Landschap
Te zien is: een mens, en profil. Alleen de torso en het hoofd zijn afgebeeld. Het geheel heeft wel iets weg van een foetus. Binnen in het lichaam zijn geen botten en organen en bloedbanen weergegeven, zoals wij dat zouden verwachten. Wel: een moerbijbos, de Grote Beer, een hooggebergte, een ploegende boer, een wilde waterstroom, een pagode, een brug en nog veel meer. De gehele buitenwereld is te vinden binnen in het menselijk lichaam. Een wonderbaarlijke opvatting van de anatomische illustratie.
Er is één uitzondering. Er is één object buiten het lichaam afgebeeld. Net boven de kruin zweeft een kleine gierstekorrel. De begeleidende tekst vertelt:
