OERSOEP

hoofdstuk 3. BEGIN #2

Apr 10, 2026

HET BEELD van twee trigrammen: Water boven, de Donder beneden. Een onweersbui, vocht, elektrische ontlading, creatie, een begin.

In 1953 voerden Stanley Miller en Harold Urey een experiment uit waarbij een mix van stoffen als ammoniak, methaan en waterdamp werd blootgesteld aan elektrische ontladingen. Dit experiment bootste een ambiance van een nog jonge aarde na. In deze laboratorium-oersoep verschenen als bij toverslag aminozuren, bouwstenen van leven.

In de daaropvolgende decennia werden er kanttekeningen gezet bij het experiment. Het zou een te simpele voorstelling van zaken zijn; een simpele bliksemflits die het leven doet ontwaken. Maar de verbeeldingskracht van een primordiale soep - goddelijk brouwsel, maar kan het aardser? - zou ons niet meer loslaten. Het werd voer voor denkers en artiesten.

Wat te denken van recent onderzoek aan de Stanford University over ‘microlightning’, elektrische ontlading tussen individuele waterdruppels als genererende factor achter het ontstaan van leven?

Sommige dingen waren er altijd: aardappels, maandagochtenden en de Staatsloterij Je kunt je nauwelijks voorstellen dat ze een begin hebben gehad. In je herinnering waren ze er altijd. Andere fenomenen kenden wel een aanvang, een introductie, een opkomst op het toneel. Dat kan niet anders: eerst waren ze non-existent, en opeens hadden ze zonder verdere discussie een vaste plaats in onze werkelijkheid ingenomen.

In den beginne, in het begin, de eerste woorden van Genesis. Formulering die vooral wordt toegepast op iets dat een lange of onbekende geschiedenis heeft.
etymologiebank

Zo ging het met het begrip oersoep. Ik ga ervan uit dat dit voor 1953 geen deel uitmaakte van het alledaagse idioom. Nu is het beeld van een borrelende, walmende en vonkende primordiale brei niet meer weg te denken.

Er is oersoep van 4 miljard jaar geleden, voor me staat een hedendaagse versie.

Wat is er allemaal waar te nemen? Tectonische platen, lavastromen, umami en cv-zwendel?

… miso en Murano …

Er zijn streken op aarde waar men de dag begint met miso. Er zijn mensen die in plaats van een gang naar het koffiezetapparaat de dag openen met het nuttigen van een kom misosoep. Vreemde gewoonte, nieuwlichterij? Dat is te bezien. Je moet maar zo denken: voordat je het weet, is de nieuwigheid veranderd in een gewoonte, waarvan het begin, de introductie, vergeten is. Zo is het in ieder geval gegaan met koffie.

Koffie en miso, beide afkomstig van een boon. Beide donkerbruin en bemoedigend. Verschillen zijn er ook.

Misosoep voor een samurai en koffie in de Verlichting.

Koffie ìn de tijd van de Verlichting? Koffie wàs de Verlichting! En koffie wàs het cowboyleven in het Wilde Westen.

‘s Ochtends, de geur van een goedgezette cappuccino. De schakeringen van bruin en caramel, wit en oker. Als de dag die volgt eenzelfde rijkdom in zich heeft, kun je je gelukkig prijzen.