> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://www.8ismeerdan1000.com/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# REUSACHTIG KLEIN
- URL: https://www.8ismeerdan1000.com/reusachtig/
- Published: 2026-09-29T12:08:00.000Z
- Updated: 2026-09-30T18:56:50.000Z
- Description: hoofdstuk 3. BEGIN
- Author: ACHT.IS.MEER.DAN.DUIZEND
- Tags: Het Schetsboek van Veranderingen, #lightbox, 3

voor Janna

**In de duistere wateren van het noorden was er eens een vis, en zijn naam was Kun. Die Kun had een omvang van ik weet niet hoeveel duizend mijl, zó groot was hij.*   
Zhuang Zi - *vertaald door Kristofer Schipper*

Zo opent de *Zhuang Zi*, het oudst overgeleverde taoïstische geschrift, dat genoemd is naar zijn schrijver. Verwacht voor het eerste hoofdstuk, dat de oorsprong van leven beschrijft, geen gewijde of klassieke titel als 'genesis’ of ‘ouverture’. Het luidt ‘*zwerven, vrij en blij*’.

Een schepper komt er niet in ter sprake. Wel omstandigheden en locatie: ‘duisternis’ en ‘het noorden’. Zie je het voor je? Arctische winter, het ijskoude water van de poolzee, turbulentie, zuurstof, een overvloed aan vis, heel veel vis.

![](https://www.8ismeerdan1000.com/content/images/2026/09/noord.jpg)

Lees ook [****NOORD**](https://www.8ismeerdan1000.com/noord/)

Hou dat beeld vast. Verwissel alleen de overweldigende hoeveelheid vissen voor slechts één monstrueus groot exemplaar. Te weten, vis *Kun* 鯤. Hoe groot die ene vis is? ‘*Ik weet niet hoeveel duizend mijl*'. En hoe stel je deze gigant verder voor? Zoals de vroege Europese cartografen zeemonsters afbeelden op zeekaarten?

![](https://www.8ismeerdan1000.com/content/images/2026/09/IMG_2345.jpg)

Een fragment van de *Carta Marina* van Olaus Magnus (1539)

![](https://www.8ismeerdan1000.com/content/images/2026/09/IMG_2356.jpeg)

 Fragment uit de **Islandia-kaart*, onderdeel van de **Theatrum Orbis Terrarum* van de cartograaf Abraham Ortelius, 1585.

Of liever wat herkenbaarder, wat gestileerder? Zoals zijn silhouet, verwerkt in de bestrating van Nazaré?

![](https://www.8ismeerdan1000.com/content/images/2026/09/2026-08-23-10-53-02-1.png)

**Kun* in de calçada-bestrating van Nazaré.

Ben je niet onder de indruk van zijn omvang en lengte? Lijkt hij je maar klein? Je ziet pas hoe de dingen zijn wanneer ze in het juiste perspectief worden gezet. Hieronder *Kun* in vergelijking met de Eiffeltoren.

![](https://www.8ismeerdan1000.com/content/images/2026/09/groot-2.jpg)

Trouwens, wat essentieel is om te weten*:* in het Chinees betekent *Kun* vreemd genoeg ook ‘vissenei'. Dus, het allergrootste is tevens het allerkleinste!

Als je *Kun* in die laatste hoedanigheid vergelijkt met de grootte van je hand, dan krijg je een totaal ander beeld van zijn omvang.

![](https://www.8ismeerdan1000.com/content/images/2026/09/hand-5-4.png)

Bestaat er in onze taal eigenlijk een woord dat tegelijk onmeetbaar groot en piepklein aanduidt? Een contraniem voor de grootte van dingen? Als ik Battus' Opperlans erop nasla, vind ik een opsomming van 'basalt'-woorden. Dat betreft woorden die twee tegengestelden in zich herbergen. Zowel een 'bas' als een 'alt'. Ik lees: 'aankomstvertrek', 'klapzoen', 'duffel', 'werklui', 'meermin', 'staakactie', 'bijzonder', ... ja, daar heb ik hem: 'reuzeklein'! *Kun* als 'De Vis Reuzeklein'. Die naam past heel goed in het defilé van persoonsnamen in Kristofer Schippers' vertaling van de *Zhuang Zi: Duisterman Afwezig, Wijde Weetniet, Meneer de Malle, Shushan Zondertenen,* en nu dus *Vis Reusachtigklein.*

Zet je de twee extremen direct naast elkaar, dan vraag je je direct af: is *Kun* *het Vissenei* nu zo klein of is mijn hand eigenlijk zo groot?

![](https://www.8ismeerdan1000.com/content/images/2026/09/klein.png)

Dat doet denken aan een enkel minuscuul sequoiazaadje. Wetend welke gigant het voortbracht. En wat voor kolos er na ontkiemen uit zal groeien. 

![](https://www.8ismeerdan1000.com/content/images/2026/09/IMG_2282.webp)

Sequoia zaadjes.

Terug naar de *Zhuang Zi* voor de volgende twee zinnen.

**Hij veranderde en werd een vogel genaamd Peng. En die Peng had ook een omvang van ik weet niet hoeveel duizend mijl, zó groot was zijn* rug.

*Kun* wordt *Peng*. De reusachtige vis transformeert in een al net zo kolossale vogel.

![](https://www.8ismeerdan1000.com/content/images/2026/09/lucht-water-2.jpg)

 Fragment uit **Lucht en water 2* \- MC Escher, 1938.

*Als een vis in het water*. Zelfs de enorme *Kun* kan zich erdoor laten dragen en zich zo moeiteloos voortbewegen. 

Zodra een vis het water verlaat, heeft de zwaartekracht vrij spel. Een landdier vindt hier geen oplossing voor en gaat een strijd aan die uiteindelijk niet te winnen is. 

Maar wordt er niet gezegd: *zo vrij als een vogel*? Net als die vis kan een vogel drijven en zich laten dragen, gebruikmakend van een lichtheid die hem eigen is. En gebruikmakend van vleugels. Die van *Peng* moeten wel enorm zijn. 

**Met grote kracht sloeg hij zijn wieken. Zijn vleugels waren als wolken die de hemel bedekten. Wat een vogel! Met hoge zee zette hij koers naar de duistere wateren van het zuiden. Die zuidelijke zeeën zijn het Hemelse Meer.*

![](https://www.8ismeerdan1000.com/content/images/2026/09/IMG_2283.jpg)

**Een vleugel van de vogel Peng* \- uit de **Kyōka Hyaku Monogatari* (Japan, 1853).

De transformatie van vis naar vogel is een overgang van een staat van moeiteloosheid en vanzelfsprekendheid, van een geest zonder de beperking van een lichaam, naar een leven vol weerstand, een leven in een stoffelijk lichaam.

**Xie Qi was iemand die wonderen opschreef. Hij zei: ‘Toen die Peng wegvloog naar de duistere wateren van het zuiden, sloeg hij \[met zijn vleugels\] op het water over een afstand van drieduizend mijl. Daarna rees hij op als een wervelwind tot een hoogte van negentigduizend mijl, en vertrok met de storm die blaast gedurende de zesde maand van het jaar.’*

Stel je voor: een vliegtuig zo zwaar en lomp dat er een startbaan van drieduizend mijl nodig is om los te komen van de aarde! Een zwaan slaat met zijn vleugels, rent een dertigtal meters op het water, en is op die manier de zwaartekracht te slim af. Zie je *Peng* hetzelfde doen? Drieduizend mijl lang?

**Eerst lijkt hij nog een wild paard, dan een nietig stofje — zo worden wezens in de storm door elkaar geblazen. En dan de blauwe hemel: is dat eigenlijk wel zijn echte kleur? Is de verte waarnaar we staan te turen eigenlijk zonder einde? Als die vogel naar beneden kijkt, dan ziet hij ons vast ook zo.*

Het blauw van de lucht, het geel van een bloem, een ronde of een hoekige vorm, dichtbij of veraf. Alles wat wij denken objectief waar te nemen, is uiterst relatief. Blauw in de perceptie van een ander is wellicht rood. Voor de vogel die wij als een stipje zien verdwijnen, zijn juist wij het die uit het zicht geraken. 

*Als die vogel naar beneden kijkt, dan ziet hij ons vast ook zo!* Betekent dat niet dat deze hele beschrijving van *Kun* en *Peng* ook over ons gaat? Over ons bewustzijn? Over onze mogelijkheden. Over ons perspectief.

Vanuit de positie van *Peng* kijkt een astronaut terug naar zijn leven. Voor vertrek lag de belofte om verder de ruimte in te kunnen schouwen. Maar eenmaal in het ruimtestation aangekomen, kan hij het niet laten om op ieder vrij moment zijn blik te richten naar de aarde, juist naar de aarde. Kijk *The Overview Effect*.

Vanuit de middenpositie van het ruimtestation spiegelen ‘veraf’ en ‘dichtbij‘ zich in elkaar. 

Een sterrenstelsel, onnoemelijk ver weg, met een onooglijk slakkenhuisje, in de achtertuin.

![](https://www.8ismeerdan1000.com/content/images/2026/09/IMG_2180.jpeg)

This NASA/ESA Hubble Space Telescope image features the spiral galaxy Messier 77, also known as the Squid Galaxy.ESA/Hubble & NASA, L. C. Ho, D. Thilkerf

![](https://www.8ismeerdan1000.com/content/images/2026/09/P1040102--1-.jpg)

Een slak tegen de muur van ons appartement.

Een spiraal verenigt het uiterst kleine – de spiraal begint immers met het zetten van een simpele punt en daarna met het zetten van een komma – met het oneindig grote. De staat van zijn van een vissenei met die van de monstervis *Kun.* 

![](https://www.8ismeerdan1000.com/content/images/2026/09/2026-09-28-12-56-07.png)

Het een verandert in het andere. Het kleine wordt groot. Het grootte wordt klein.

 Een beginpunt, een komma, een spiraal ...

![](https://www.8ismeerdan1000.com/content/images/2026/09/ezgif.com-speed-2.gif)

Een spiraal als queeste ...

![](https://www.8ismeerdan1000.com/content/images/2026/09/chartres3.png)

Een spiraal als spel …

![](https://www.8ismeerdan1000.com/content/images/2026/09/2026-09-30-16-38-18.jpeg)

Een spiraal in het weerbericht …

0:00 

/0:16 

1× 

Een spiraal, twee komma’s …

![](https://www.8ismeerdan1000.com/content/images/2026/09/2026-09-28-13-47-04-2.gif)

*Kun* en *Peng* …

![](https://www.8ismeerdan1000.com/content/images/2026/09/vis-vogel.png)

**In de duistere wateren van het noorden was er eens een vis, en zijn naam was Kun. Die Kun had een omvang van ik weet niet hoeveel duizend mijl, zó groot was hij. Hij veranderde en werd een vogel genaamd Peng. En die Peng had ook een omvang van ik weet niet hoeveel duizend mijl, zó groot was zijn* rug.

![](https://www.8ismeerdan1000.com/content/images/2026/09/2026-09-28-07-51-25.jpg)

The ‘old taiji tu’. Dag en nacht, woord en antwoord, **Kun* en **Peng,* die elkaar scheppen en elkaar volgen.

---

![](https://www.8ismeerdan1000.com/content/images/2026/09/03.-1-1.png)

3\. BEGIN

**HET BEELD**: *Water* boven *Donder*. Diep in de duistere wateren van het noorden staat wat te gebeuren. Een abrupte transformatie van vis in vogel. Vocht en elektriciteit, een ideaal startpunt. Een zware onweersbui. Begin.

---

Dank voor het lezen!  
****'Acht is meer dan Duizend'** is gebouwd met Ghost, een opensource schrijfplatform. Bijdragen komen geheel ten goede van de schrijver. Een gedeelte van de artikelen is vrij toegankelijk. Een ander gedeelte is alleen te lezen voor betalende abonnees. Door je betaald te abonneren – dat laatste kan voor een maand of voor een jaar – maak je de voortgang van het ****Acht is meer dan Duizend-project** mogelijk! Voor diegenen die graag alle posts willen lezen, maar zich dat financieel nu niet kunnen veroorloven, volstaat een kort bericht om daar toegang toe te krijgen.

[ABONNEREN](#/portal/signup)

[![](https://achtismeerdanduizend.mymagic.page/content/images/2026/08/ko-fi-9.png)](https://ko-fi.com/8ismeerdan1000?ref=8ismeerdan1000.com)

voor eenmalige bijdragen