Wat zie je? Hond in Bos. De hond gaat. Het bos blijft.
De vorige post eindigde met:
Het gras groeit tussen de tegels door. 1. Er liggen nu eenmaal tegels en grind 2. Het gras groeit er hinderlijk tussendoor. Chronologisch ligt dat echter toch anders. 1. Oorspronkelijk was er heel veel gras en paardenbloemen, er waren weilanden, grote grasvlaktes, en langer geleden veenmoeras 2. Daar is op een goede dag voor het eerst één enkele tegel opgelegd, en geleidelijk steeds meer, totdat het hele landschap bedekt was met tegels, grind en asfalt. Nu is daar nog maar een piepklein stukje van zichtbaar. Een klein stukje van dat oorspronkelijke landschap. Een enkele graspol en een paardenbloem als laatste vertegenwoordigers.
De twee vogels hebben een geweldige uitkijkpost gevonden. Ze kwamen aanvliegen, streken neer, zitten nu een tijdje hoog en droog om zich heen te kijken, en zullen zo meteen hun weg weer vervolgen. Zij gaan weg, de bomen, waar je alleen de kruin van ziet, zullen blijven staan. En morgen ook, alsmede het hele komende jaar. Ze zullen de beide vogels overleven en generaties nakomelingen eenzelfde voortreffelijk rustpunt bieden. Wat zie je op de foto? De actualiteit van de rustpauze van de vogels of de eeuwige aanwezigheid van het groen?
Ja, en wat moet je hiermee beginnen? Kijk je eerst naar de koe? Of toch eerst naar de omgewaaide wilg? Je voelt nog het geweld van de storm en je hoort nog het afbreken van wortels en het versplinteren van hout. Zelfs nu de boom daar uitgeteld ligt, klinkt en trilt de actie door. En de koe? Die staat er doodstil naar te kijken. Deze foto illustreert het plantblindheid-dilemma.
Een kleine zwartkop. Een groene struik. De ene komt en gaat. De ander blijft.
Ga naar een bos of park in de buurt. Zoek een rustige plek, midden in het groen. Ga zo staan dat je goed zicht hebt op een gezonde boom. Sta in de wu chi-houding, of iedere andere zhan zhuang-houding die je bevalt.
Bekijk de boom vanuit het stilstaan. Empathisch vermogen ontwikkel je doorgaans makkelijk door de houding en geste van diegene tegenover je te imiteren. Observeer de boom door net als zij stil te staan. Haar bladeren zijn volledig ontvouwen om het zonlicht optimaal op te vangen. Spreid je vingers, open je palmen, ontspan je gezicht.
Realiseer dat de helft van de boom, het hele wortelgestel niet zichtbaar is. Wanneer je niet al te ver van de stam van de boom staat, bevindt die zich wellicht direct onder je voeten. Hoewel je niet over boomwortels beschikt, kun je wel je zwaartekracht de aarde laten penetreren.
Observeer de delicate groene bladeren en reflecteer op het wonder van hun vermogen om het zonlicht direct om te zetten in leven en groei. Het ademen van een boom en je eigen ademhaling – hoe verschillend ook in werking – vullen elkaar aan, zijn twee helften van één cirkel.
Het praktiseren van zhan zhuang in de directe omgeving van bomen en planten geeft je veel tijd en gelegenheid om te reflecteren op een levensvorm, die in werkelijk alles anders is dan de jouwe. Het kan je uiteindelijk zelfs van plantblindheid afhelpen.
De letterlijke vertaling van ‘zhan zhuang’ is ’standing pole’, ‘staan als een stok’. Wat voor inspiratie kun je ontlenen aan het volgen van het voorbeeld van een in de grond gehamerde stok? Sommige auteurs wijzen erop dat in een ver verleden in bepaalde boeddhistische kloosters monniken de staande chi kung-training uitvoerden bovenop een afgezaagde boomstronk, voor meer uitdaging met betrekking tot balans en alertheid. Zhan zhuang zou in dat licht beter vertaald kunnen worden als ‘staan òp een stok’.
Ik ken geen historische bronnen, die zhan zhuang direct met het leven van bomen in verband brengen. Sifu Lam Kam-Chuen populariseerde via zijn lessen en boeken zhan zhuang als ‘staan als een boom’. Professor Jiao Guo-Rui, die vele jaren in Duitsland onderwees, labelde de wu chi-houding als ’Stehen wie ein Kiefer’, ‘staan als een den’. Wat te denken van een kaarsrechte douglasspar als rolmodel? Een waardige totem voor de beoefenaar van de wu-chi-houding!
Of had Jiao Guo-Rui bij de aanduiding ‘Stehen wie ein Kiefer’ meer een robuuste zeeden in gedachten?
Ik zou zeggen, kies zelf je favoriete boom als voorbeeld voor je zhan zhuang-beoefening. Het is trouwens de hoogste tijd voor ons om onszelf van plantblindheid te genezen. En de uitgekauwde martiale dieren totems - beer, leeuw en adelaar - in te ruilen voor totems, die verbonden zijn aan spar, den en beuk.
